Po ogólnym przedstawieniu Państwu czarnego teriera w pierwszej części artykułu, skupimy się na tym, co jest szczególnie ważne przy opisie każdej rasy, czyli psychice.

            Czernysze są psami pewnymi siebie, wyniosłymi, dumnymi i świadomymi swej siły. Są wierne, czułe i bezwzględnie oddane swojemu właścicielowi i jego bliskim, wykazując przy tym dużą komunikatywność i opiekuńczość wobec dzieci. W razie zagrożenia gotowe są do natychmiastowej obrony właściciela, ale bardzo szybko uspakajają się, gdy tylko niebezpieczeństwo mija. Nigdy nie prowokują i nie atakują jako pierwsze. Nie są też znane z dominującej natury i dlatego świetnie zgadzają się z psami tej samej płci, jak również z innymi zwierzętami. Charakterystyczną cechą rasy, wynikającą z jej przeznaczenia i celów, dla których została stworzona, jest nieufność w stosunku do obcych. Psy te nie lubią być głaskane i dotykane przez nieznane im osoby.

            Jeśli chodzi o szkolenie, czernysze są bardzo pojętnymi uczniami, przyswajają wiedzę szybko i długo pamiętają wyuczone polecenia, natomiast w przypadku popełnienia błędów w szkoleniu trudno oduczyć je od złych nawyków. Dlatego szkolenie należy powierzyć doświadczonemu treserowi, który zna rasę i jej charakter. W związku z późnym dojrzewaniem  czarnych terierów, nie należy spieszyć się ze szkoleniem ich w kierunku obronnym. Okres dojrzewania psa należy przeznaczyć na wypracowanie wzajemnego porozumienia oraz umiejętności wyegzekwowania od niego wykonywania prostych poleceń.

            W ostatnich latach w wzorcu rasy dokonały się zmiany, nie tyle funkcjonalne, co eksterierowego charakteru. Zmiany eksterieru nie wpłynęły jednak na użytkowe walory rasy, chociaż niestety dążenia do zwycięstw na wystawach prowadzą często do przedkładania wyglądu psów nad ich charakter. Współczesne czarne teriery nie są już psami, do których nie można się zbliżyć, posiadają umiarkowany temperament w porównaniu do swoich przodków, stały się też czułymi i oddanymi „przyjaciółmi” dla swoich bliskich. Nie oznacza to jednak, że czernysze utraciły swoje cechy użytkowe, po odpowiednim szkoleniu nadal są wykorzystywane jako psy obronno-stróżujące. Szczególnie Rosjanie, twórcy tej rasy przykładają dużą wagę do kultywowania użytkowych cech czernyszy. Nota bene aby pies mógł zaprezentować się na rosyjskim ringu, musi najpierw przejść kolejne etapy szkolenia obronnego, a następnie zaliczyć pozytywnie tzw. „próby pracy” niemal na każdej wystawie. W przeciwnym wypadku najwyższa ocena, jaką może otrzymać, to ocena bardzo dobra. Rosjanie przez lata selekcjonowali osobniki o odpowiednim charakterze do pracy obronno-stróżującej i tylko takie dopuszczali do hodowli. Dlatego dzisiejsze czernysze nadal są wykorzystywane jako psy obronno-stróżujące, nie zatraciwszy swego charakteru użytkowego i szkoda by było, gdyby tak się stało.

            Jedną z zalet czernyszy jest znakomita adaptacja w różnych warunkach klimatycznych. Psy te cieszą się dużą popularnością, zarówno w chłodnym klimacie północy Rosji, czy Skandynawii, jak też w ciepłym klimacie południa Europy np. we Włoszech. W USA czernysze są na tyle popularne, że doczekały się własnego klubu ( Black Russian Terrier Club of America ). Pojedyncze egzemplarze zawitały nawet do Brazylii i na Alaskę. 

Bart Barby s Bronnich 

(zdjęcie ze zbiorów S.Zolotovej)

              Wraz ze wzrostem liczebności rasy, zróżnicowaniu uległ preferowany typ psów w zależności od regionu ich występowania. Krajem, który wiedzie prymat w hodowli czarnych terierów, jest niewątpliwie Rosja – ojczyzna rasy, o czym świadczą prestiżowe tytuły zwycięzców świata zdobyte m.in. przez: Rozal-Rad (Berno ’94), Ole Kasandra Laik (Bruksela ’95), Bent Anat Barbi (Budapeszt ’96), Jasno Solnyshko iz Russkoi Dinastii  (Helsinki ‘ 98), Bart Barbi s Bronnich (Helsinki ’98), jak też młodzieżowe zwycięstwa świata zdobyte przez: Lialja Chernaja Oleks iz Chernoi Stai (Bruksela ’95), Anton Dar Ros (Budapeszt ‘ 96), Estiless  Joly Agafia  - Ross (Budapeszt ’96), Arsenij Trefl  (Helsinki ’98). Dlatego nie należy się dziwić, iż chcące się liczyć w świecie hodowle stawiają sobie za punkt honoru ambitne krycia czołowymi psami rosyjskimi lub dokonanie obiecującego importu.
Zależność tę szybko zrozumieli włoscy hodowcy, co zresztą przyniosło im doskonałe efekty w postaci: młodzieżowego zwycięzcy Europy Kopenhaga ‘ 97 psa Elio Vittorini (po znakomitym  Estiless Gaminie), młodzieżowej zwyciężczyni świata suki Grushenka (po świetnym Antonie Dar Ros). Ponadto dwukrotne zwycięstwo świata Berno ’94 i Budapeszt ‘ 96 oraz zwycięstwo Europy Genua ‘ 98 psa Elmara Nocni Boure (import z Czech) dało włoskim hodowcom ugruntowaną pozycję w świecie.

Elio Vittorini

(zdjęcie ze zbiorów M.Polli)

 

            Polscy hodowcy zaczynają dostrzegać konieczność kryć rosyjskimi psami lub dokonywanie importów, a tym samym wprowadzania nowych, jakże przecież ciekawych linii hodowlanych.

            W przeciwnym bowiem razie tak spektakularne sukcesy polskich psów na światowych ringach szybko pójdą w zapomnienie, pod presją nowych pokoleń psów z konkurencyjnych hodowli. Powszechnie wiadomym jest fakt, iż Rosja, Włochy i Polska to 3 główne mocarstwa jeśli chodzi o hodowlę czarnych terierów. Jednak czy tak pozostanie? Prężnie bowiem rozwijają swoją hodowlę Niemcy, którzy co prawda nie odnoszą jeszcze sukcesów na wystawach światowych, tym niemniej nie pozostają niezauważeni na wystawach europejskicj, co potwierdzają zdobyte tytuły: Zwycięzca Europy Luksemburg ’96 psa Vid Bankrom Wamboldersand, Zwycięzca Europy Luksemburg ’96 suki Alpha Schinah von Odessa, Młodzieżowe Zwycięstwo Europy Luksemburg ’96 suki Indra vom Don, Młodzieżowe Zwycięstwo Europy Kopenhaga ’97 Kasandra vom Don. Kolekcja tytułów do pozazdroszczenia, oby tak dalej, a nie wykluczone, że na kolejnej wystawie światowej niemieckie psy uplasują się w czołówce. Warto też wspomnieć o bardzo prężnie działających sympatykach rasy w USA. Jak już wiadomo czarne teriery mają swój własny klub, który zabiega o przyjęcie rasy do AKC – American Kennel Club, na razie bowiem czernysze przynależą do ARBA – American Rare Breed Associacion ( Klub Ras Rzadkich ) i mają prawo do uczestniczenia jedynie w tych wystawach, które organizowane są pod patronatem ARBA, bez możliwości ubiegania się o tytuł championa USA. Miejmy jednak nadzieję, że sytuacja ta ulegnie szybko zmianie, tym bardziej, że liczba czarnych terierów regularnie rośnie. Trzeba bowiem wiedzieć iż Amerykanie mają znakomite kontakty z rosyjskimi hodowcami, a co się z tym łączy dostęp do literatury poświęconej rasie. Poza tym amerykańscy hodowcy bacznie obserwują poziom hodowli europejskiej, uczestnicząc w wystawach światowych i europejskich jako obserwatorzy, zapoznając się tym samym z czołowymi psami i liniami hodowlanymi. Kto zatem wie, jak potoczą się losy i czy na przykład Amerykanie, mając takie możliwości, nie będą za kilka lat mieć znaczącego wpływu na kształtowanie rasy, co miało miejsce w przypadku innych ras.

Lialia Chernaja Olex iz Chernoi Stai 

(zdjęcie ze zbiorów E. i M. Miersjanovych)

 

                 Pozytywnym zjawiskiem jest powołanie do życia Międzynarodowego Klubu Czarnego Teriera (The International Club Russkiy Chernyi Terier – ICRChT), którego prezydentem została Pani Marina Gierasimova z Rosji. To niezwykle ważne dla miłośników rasy wydarzenie miało miejsce na konferencji, która odbyła się w Moskwie w dniu 26 maja 1997 roku. Rosjanie wysłali zaproszenia do wszystkich krajów będących członkami FCI. Chęć współpracy wyraziły jedynie Włochy, Słowenia, Gruzja, Węgry, Białoruś, Ukraina, Hiszpania, Litwa i Izrael. Aby zostać członkiem wyżej wymienionego klubu należy złożyć deklarację i opłacić roczną składkę w wysokości 100 US. Wart podkreślenia jest fakt, iż ICRChT jest pierwszym międzynarodowym klubem na terenie Rosji. Nas\ wspomnianej konferencji ustalono termin pierwszej międzynarodowej wystawy czarnych terierów pod patronatem klubu, która odbyła się 7 lipca 1998 w Moskwie. Zwyciężczynią Moskwy ’98 została Zinon Airis Nord, natomiast zwycięzcą Moskwy ’98 – znakomity Bart Barby s Bronnich.

            Kolejnym optymistycznym akcentem jest zwiększenie liczby bibliografii poświęconej rasie. W Rosji powstała niezwykle ciekawa książka P.Mariny Gierasimovej, dość nieregularnie zaś ukazuje się pismo wydawane przez ICRChT pt. ”Czarny Terier” ( do tej pory ukazało się dziewięć numerów ). W Polsce ukazał się obszerny artykuł p. E.Chwalibóg  (1/98 PIES ), na rynku zaś dostępne są książki autorstwa p. Elżbiety Zaleskiej-Książek i Eweliny Krajewskiej pt. „Czarny Terier Rosyjski” oraz p. Sławomiry Wąsowskiej pt. „Czarny Terier Rosyjski – pies dla ludzi odpowiedzialnych”. Nasi zachodni sąsiedzi również nie pozostają w tyle. W Niemczech jeden numer czasopisma „Der Terrier” w całości został poświęcony właśnie czarnym terierom ( 9/97 ). Ponadto ukazała się broszura p. Frd.Schmidta pt. „Schwarzer Terrier”. Jednak wspomniana wyżej literatura nie jest jedynym źródłem informacji o czarnych terierach w Niemczech. Dzięki staraniom p. Andreasa Wagnera każdy zainteresowany rasą może znaleźć odpowiedzi na gnębiące go pytania na stronach internetu w języku angielskim i niemieckim (http://www.lanteam.de/blrt/index.htm ).

            Oby tak dalej, gdyż wymiana informacji tylko służy rozwojowi rasy.